Enneagram in the Boardroom

Waarom ik doe wat ik doe, en waar het verschil ontstaat

Veel leiders voelen het. Teams draaien, maar het schuurt. Er is richting, er is resultaat, maar het voelt niet gedragen. Gesprekken blijven hangen in structuur, terwijl de essentie onbesproken blijft.

Deze blog is voor wie dat herkent. Voor leiders, veranderaars en professionals die zien dat gedrag net zo bepalend is als strategie. En die begrijpen dat de echte spanning vaak niet in de cijfers zit, maar in de samenwerking.

Ik deel mijn kijk op verandering, gevormd door twintig jaar praktijk. Met het Enneagram als kompas en Kode360 als meetlat verbind ik gedrag, inzicht en resultaat. Juist op boardroomniveau, waar identiteit, invloed en richting samenkomen.

De bron van mijn werk

In de jaren dat ik zelf in managementteams werkte, zag ik het steeds opnieuw gebeuren: ego-gedoe. Gedrag oogt professioneel en voelt tegelijk ongemakkelijk, onveilig of onproductief. Dat schuurt zonder dat je de vinger erop kunt leggen.

Later ontdekte ik het patroon. Er zit een duidelijk verschil tussen gezond en ongezond gedrag, tussen wie iemand in essentie is en hoe die reageert onder druk. Het Enneagram gaf me taal en richting. Het liet zien dat gedrag een logica heeft en dat mensen kunnen groeien.

Groei vormt de basis. Iedereen verlangt ernaar, of je nu een startup leidt, een scale-up uitbouwt of een gevestigd bedrijf bestuurt. In elke fase ontstaat hetzelfde spanningsveld tussen resultaat en identiteit, tussen structuren en drijfveren. Dat spanningsveld onderkennen is cruciaal.

Veel talent raakt onderdrukt en potentieel blijft onbenut wanneer systeem en ego de ruimte innemen. Het Enneagram opent hier deuren. Organisaties hebben die deuren nodig om hun groeivraag te beantwoorden.

Bij Kode360 en Nine Wisdoms verbind ik structuren, processen en strategie met de drijfveren en overtuigingen van mensen. Op dat snijvlak kom ik tot mijn recht: daar help ik teams én resultaten vooruit.

Wat ik zie in organisaties

In veel organisaties is verandering nog steeds top-down. De leiding bepaalt de richting, de rest voert uit. Wat ontbreekt, is contact. Echt contact. Met de mensen in het midden, met de werkvloer, met wat er werkelijk speelt.

Het gevolg? Mensen leggen zich erbij neer. Ze doen hun werk, krijgen betaald, gaan naar huis. De collectieve wijsheid in organisaties blijft onbenut, net als de kracht van mensen die zelden gezien of echt gewaardeerd wordt.

Verandering vraagt ruimte om jezelf te zijn en om elkaar te zien voor wie je bent, niet voor wat je doet. Zo komt de echte waarheid op tafel, worden keuzes scherper en verloopt de uitvoering efficiënter en effectiever. Onderzoek van McKinsey laat zien dat organisaties met sterk ontwikkeld leiderschap bijna twee keer zoveel EBITDA realiseren als hun branchegenoten.

Wat leidt tot blijvende verandering

Ik nodig mensen uit om in beweging te komen door echt te kijken naar zichzelf en naar elkaar. Daar begint mijn werk: het gesprek over drijfveren en identiteit. Ik breng een manier van kijken die zichtbaar maakt wat al aanwezig is maar nog geen taal had. Die helderheid schept energie. Mensen begrijpen wie ze zijn, zien hoe hun gedrag de samenwerking beïnvloedt en maken keuzes die daarbij passen.

Daarna koppel ik het inzicht aan scherpe doelen, duidelijke cijfers en heldere processen. Teams toetsen hun volgende stap aan budgetten, tijdlijnen en meetbare resultaten. Zo komt de waarheid op tafel, krijgt richting vorm in concrete beslissingen en levert uitvoering aantoonbare waarde.

Wat er op het spel staat

Er gaat ontzettend veel verloren. Talent blijft onzichtbaar, passie zakt weg, inzichten komen niet boven tafel. Ik geloof dat mensen gemaakt zijn om voluit te leven.

Ik zie het wanneer een kandidaat op een talentenjacht wit wegtrekt van spanning. De zaal voelt en ziet de angst. Dan zet hij de eerste noot in, en alles verandert. Het ego valt stil, de stem klinkt puur. Om kippenvel van te krijgen.

Toch verliezen we dat contact zodra deadlines, systemen en ego’s de ruimte vullen. Wat overblijft, is een organisatie die wel draait, maar weinig leven uitstraalt.

Wat er op het spel staat, is geluk, zingeving en vrijheid. Wanneer mensen wakker worden in hun werk, gaan de prestaties van het team en de organisatie vanzelf omhoog.

Wat mensen ervaren

Wat mensen vaak teruggeven na een traject met ons: “We kunnen het eindelijk benoemen.”

Ons werk geeft taal aan wat eerst alleen voelbaar was. Onrust, miscommunicatie en spanningen kun je ineens aanwijzen. Het doel is begrijpen, niet veroordelen. Die helderheid helpt mensen groeien, individueel én als team.

Met het Enneagram als taal ontstaat een gedeeld vocabulaire voor samenwerken, besluiten nemen en het echte gesprek voeren. Mensen gaan van gevoel naar ratio, zonder dat het abstract wordt. Besluiten vallen zuiverder, samenwerking loopt soepeler en leiderschap wordt menselijker.

Tegelijkertijd wordt vooruitgang meetbaar. Heldere dashboards tonen waar processen versnellen, welke prioriteiten resultaat opleveren en hoe keuzes zichtbaar terugkomen in omzet, marge en klantwaarde. Zo ervaart iedere klant, of de ingang nu mensontwikkeling is of harde groeidata, hoe inzicht zich vertaalt in tastbaar resultaat. Bedrijven die hun engagement verbeteren, zien volgens Gallup gemiddeld twintig procent hogere winstgevendheid.

Waarom dit nog niet breed gebeurt

Het Enneagram is niet nieuw, maar wel onbekend terrein voor veel organisaties. Het werd lange tijd vooral gebruikt in individuele coaching. Voor veel leiders is het onbekend en dus onbenut, terwijl het juist in teams en organisaties het verschil kan maken.

In veel directiekamers gaat het gesprek over koers, strategie en structuur. Gedrag blijft buiten beeld, terwijl juist in de onderstroom veel speelt. Het Enneagram helpt om die laag zichtbaar te maken. Het geeft taal aan wat onderhuids aanwezig is en maakt de dynamiek bespreekbaar waar richting wordt bepaald. Precies daar speelt zich af wat wij ‘Enneagram in the Boardroom’ noemen.

Het wordt ingewikkeld als een leider vooral naar het team kijkt en zichzelf erbuiten houdt. Modellen zoals DISC of MBTI geven inzicht in gedrag, het Enneagram legt de onderliggende drijfveren bloot. Het vraagt ook iets van de leider zelf. Om te kijken naar wat er speelt als het spannend wordt. Dat vraagt moed, zeker voor leiders die lang succesvol waren door te vertrouwen op wat hen ooit vooruit hielp.

Toch zie ik de beweging kantelen. Steeds meer leiders durven te kijken naar zichzelf, hun mensen en hun cultuur. Zo laten zij de waarheid toe, maken scherpere keuzes en creëren duurzame verandering die zichtbaar wordt in tastbare resultaten.

Voor wie dit voelt en het nog niet kan benoemen

Soms weet je het gewoon. De signalen zitten niet in je hoofd; je lijf geeft het aan. Er klopt iets niet. Je team loopt vast. Of je voelt zelf: ik wil iets anders; ik weet alleen nog niet wat.

Mijn advies: geef die onrust aandacht. Je systeem laat al zien dat het schuurt. Onderzoek wat er speelt, stel vragen, observeer patronen. Onrust is geen zwakte; het is een kompas dat richting wijst.

Zoek een gesprekspartner die de taal van drijfveren en gedrag spreekt. Laat je begeleiden, met als eerste doel ruimte creëren voor wat mag ontstaan. Samen breng je onderliggende overtuigingen in beeld, vertaal je inzichten naar keuzes en zet je stappen die kloppen voor jou en je organisatie.

Durf het onbekende in te stappen. Daar begint het echte werk; daar vindt groei de weg naar buiten.

Een praktijkvoorbeeld

Een CIO van een beursgenoteerde onderneming zat muurvast met zijn CFO. De samenwerking liep stroef: “Ik snap haar niet, en zij snapt mij niet.”

We brachten hun Enneagramtypes in kaart. De CFO bleek een enneagramtype 1, de perfectionist: sterk gericht op structuur, helderheid en correctheid. Zij wilde het volledige plaatje kloppend hebben en bewaakte afspraken nauwgezet. De CIO was een enneagramtype 7, de visionair: toekomstgericht, snel, enthousiast over nieuwe ideeën en allergisch voor rigide, controlerende systemen.

Wat eerst botste, werd begrijpelijk. En toen bruikbaar. De CFO zag in hoe haar streven naar perfectie innovatie vertraagde. De CIO herkende dat zijn tempo financiële risico’s vergrootte. Ze kregen helder wanneer zorgvuldigheid nodig is, en wanneer snelheid waarde toevoegt.

Door inzicht in elkaars drijfveren ontstond begrip en uiteindelijk samenwerking. Dat is geen magie. Het is zien wie je werkelijk tegenover je hebt en jezelf daarin meenemen.

Tot slot – een uitnodiging

Als dit verhaal je raakt, is dat geen toeval.

Je hoeft niet meteen te weten wat je moet doen. Begin met verkennen. Stuur een bericht via dennis@ninewisdoms.com, connect op LinkedIn, of klik op de knop hieronder. We zoeken samen uit welke stap past bij jou en je organisatie.

Wat ik hoop, is dit: dat je het gesprek opent. In jezelf. In je team. In je organisatie. Zodat mensen weer doen waarvoor ze bedoeld zijn, met elkaar groeien en werkelijk iets betekenen.

Dennis van Kuijk
Mede-oprichter van Nine Wisdoms & Kode360